تحلیلی از تصمیم طالبان برای اجرای سرشماری جمعیت در افغانستان در روزهایی که افغانستان همچنان با بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکند، خبر اجرای «سرشماری نفوس» توسط طالبان، بازتاب گستردهای در فضای رسانهای و عمومی پیدا کرده است. از نگاه نخست، شاید این اقدام گامی مثبت و دیرهنگام برای شناخت بهتر ساختار جمعیتی کشور بهنظر برسد، اما پشت این تصمیم، پرسشها و نگرانیهایی جدی نیز وجود دارد. افغانستان …
Read More »مهاجران قانونی، شهروندان درجه چندم؟ روایت تلخ ۴ دهه بیعدالتی در ایران
از زمان وقوع جنگ شوروی در افغانستان و دهه ۱۳۶۰، ایران پذیرای موجهای پناهجویی گسترده از افغانستان بوده است. امروزه براساس گزارشها، نزدیک به سه میلیون افغان با آمار رسمی در ایران زندگی میکنند (برخی منابع داخلی رقم ۶ تا ۸ میلیون را هم برآورد کردهاند). بسیاری از این جمعیت سهم عمدهای از نیروی کار کشور را تشکیل میدهند، اما وضعیت حقوقی آنها در طول ۴ دههٔ اخیر سردرگم و …
Read More »هر روز بیشتر از دیروز؛ سلامت روان زنان افغان در معرض تهدید
در این روزها، افغانستان به یک میدان نبرد مخفی و خاموش برای زنان تبدیل شده است. با بازگشت طالبان به قدرت، واقعیتهای وحشتناکی از سرکوب، محدودیت و ظلم بر زنان و دختران افغان سایه انداخته است. زندگی زنان افغان، که پیشتر در حال پیشرفت و به دست آوردن حقوق بنیادی خود بود، حالا درگیر یک بحران بیرحمانه است که میتواند به نسلها آسیب بزند. از ممنوعیت آموزش تا محرومیت از …
Read More »سفر هبتالله آخندزاده به کابل: نماد قدرت یا نشانه بحران؟
سید حسن موسوی حضور بیسابقه هبتالله آخندزاده، رهبر منزوی و مرموز طالبان، در کابل برای شرکت در نشستی یکروزه با مقامات ارشد این گروه، رویدادی است که نمیتوان آن را صرفاً نشانهای از انسجام یا نظارت رهبری تلقی کرد. این نخستین حضور او در پایتخت از زمان سقوط دولت جمهوری در اوت ۲۰۲۱ بود؛ حضوری که پرسشهایی جدی درباره وضعیت داخلی طالبان، آینده سیاسی این گروه، و شکافهای در ساختار …
Read More »افغانستان در برابر بلایای طبیعی؛ ناکامی در مدیریت بحران زیر سایه تحمیل ایدئولوژی
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، ساختار حکومت در افغانستان دستخوش تغییراتی شده است که شاید برجستهترین آن، جابجایی خطرناک اولویتها باشد. تمرکز اصلی این گروه نه بر بازسازی زیرساختها، بهبود وضعیت اقتصادی یا مدیریت بحرانهای انسانی، بلکه بر تحمیل نظم اجتماعی سختگیرانه و اعمال محدودیتهای فرهنگی و عقیدتی بوده است. در حالی که افغانستان با بحرانهای گستردهای چون سیلاب، خشکسالی، ناامنی غذایی، بیکاری مزمن و فروپاشی …
Read More »رشد اقتصادی یا تبلیغ سیاسی؟ تردیدهای جدی در آمارهای اقتصادی طالبان
در فضای اقتصادی تیره و غبارآلود افغانستان، تضاد میان آنچه نهادهای بینالمللی هشدار میدهند و آنچه نهادهای تحت کنترل طالبان روایت میکنند، هر روز پررنگتر میشود. بانک جهانی در آخرین گزارش خود با لحنی هشداردهنده از تداوم رکود اقتصادی در افغانستان تا سال ۲۰۲۵ خبر داده است. در مقابل، طالبان با انتشار آمارهایی چون افزایش صادرات میوه و آغاز پروژههای زیربنایی، سعی در ارائه تصویر روشنتری از وضعیت دارند. اما …
Read More »حملهای به نماد مقاومت و میراث فکری افغانستان
تخریب مرقد سترجنرال سید حسین انوری، تنها نابودی یک سنگقبر یا سازه فیزیکی نیست؛ این اقدام را باید در بستر سیاسی و اجتماعی افغانستان بهعنوان تلاشی هدفمند برای حذف نمادهای تاریخ مقاومت، جهاد و اندیشهی ملی تحلیل کرد. در کشوری چون افغانستان که تاریخ آن سرشار از فراز و نشیب مبارزه با اشغال، تعصب و تفرقه بوده، نمادها حامل معانیای فراتر از یادبود فردی هستند؛ آنها تجسمی از هویت جمعی، …
Read More »طالبان، شکاف درونی و بازگشت معاملهگران سنتی؛ از مقاومت تا چانهزنی در سایه دیپلماسی منطقهای
پس از فروپاشی حکومت جمهوری در افغانستان و قدرتگیری طالبان، این گروه دیگر همان نیروی یکپارچه و متحد سابق نیست. در حال حاضر، طالبان به دو جناح اصلی تقسیم شدهاند که هرکدام با رویکردهای مختلف و اهداف متفاوت، بهدنبال تثبیت قدرت خود در افغانستان و کسب مشروعیت جهانی هستند. از یکسو، جناح قندهاریها به رهبری ملا هبتالله، و از سوی دیگر، شبکه حقانی، که اکنون سعی در بازتعریف نقش خود …
Read More »رویارویی دو قدرت هستهای: آیا هند و پاکستان به جنگ میروند؟
رویارویی هند و پاکستان یکی از پیچیدهترین و بحرانیترین مسائل جغرافیایی و ژئوپولیتیکی در جهان به شمار میرود. دو کشور که از زمان استقلال خود در سال 1947 با هم درگیر هستند، هماکنون به دو قدرت هستهای تبدیل شدهاند و در این زمینه، تنشها و تهدیدهای جنگی میان آنها همواره وجود داشته است. در این تحلیل، به بررسی عواملی که میتواند منجر به تشدید درگیریها و احتمال وقوع جنگ هستهای …
Read More »نقشه خاموش تغییر افغانستان: همکاری امنیتی طالبان و پاکستان برای مهندسی جمعیتی
نویسنده : سید حسن موسوی در ظاهر، مسئله اخراج پناهجویان افغان از پاکستان، تنها یک رویداد انسانی و اقتصادی به نظر میرسد. اما اگر به این مسئله از زاویهای دقیقتر و عمیقتر نگاه کنیم، درمییابیم که پشت این اخراجها یک پروژه چندلایه و بسیار پیچیده در جریان است. این پروژه، با همدستی و همکاری نزدیک بین طالبان و ساختارهای امنیتی پاکستان، هدفی بسیار فراتر از مدیریت مهاجران افغان را دنبال …
Read More »پروژهمحوری و حذف صدای مردم: نقدی بر طرح موزاییک سازمان ملل در افغانستان
سید حسن موسوی در میانهی بحرانیترین فصلهای تاریخ معاصر افغانستان، سازمان ملل متحد با طرحی موسوم به «رویکرد جامع» پا به میدان گذاشته است. طرحی که در ظاهر، هدفش برونرفت از انسداد سیاسی و اجتماعی افغانستان است، اما در عمق، نشانههایی از عادیسازی حکومتی دارد که با حذف، ترس و سرکوب دوام آورده است. در ابتدا باید دید این طرح چیست؟ چه سازمانی، برای چه هدفی، چگونه و با چه …
Read More »طالبان و ساخت دنیای ایدئولوژیک: تحمیل تصویری یکسویه از واقعیت به افغانستان
یکی از ویژگیهای حکومتهای تمامیتخواه، تمایل به کنترل اطلاعات و محدود کردن دسترسی مردم به واقعیتهاست. در چنین حکومتهایی، حقیقت به ابزاری برای تقویت ایدئولوژی و روایت رسمی تبدیل میشود. طالبان، با اجرای دستور منع نشر تصاویر زندهجان در 17 ولایت افغانستان، گام دیگری در راستای ایجاد یک دنیای ایدئولوژیک و بسته برداشته است. این حرکت، نه تنها آزادی بیان را سرکوب میکند، بلکه تلاش دارد تا تنها تصویری که …
Read More »آتش مرگ و سکوت جهانی: قربانی شدن دختران افغانستان در سایه طالبان
عابده تنها یک نام است، اما حقیقت تلخ این داستان، حقیقتِ هزاران دختر افغان است که در دنیای پر از خشونت و ترس زندگی میکنند. دنیایی که در آن، آنها حتی حق انتخاب خود را هم ندارند. جایی که بهجای رؤیاهای بزرگ، تنها سایهای از خشونت و سرکوب بر سرشان سنگینی میکند. چگونه میتوان از کنار چنین فاجعهای گذشت؟ چگونه میتوانیم بیتفاوت بمانیم وقتی که یک دختر نوجوان، بهجای احساس …
Read More »مهاجران افغانستان؛ تخم طلا برای ایران!
نویسنده: استاد بتول حیدری امروز، حضور مهاجران افغانستان یکی از منابع اصلی درآمد برای ایران به شمار میرود. از آموزشوپرورش گرفته تا بیمارستانها، همه از این حضور بهرهمند هستند. خانوادههای زیادی با پرداخت مبالغ هنگفت به مدیران مدارس، موفق میشوند فرزندان خود را در مدارس دولتی ثبتنام کنند؛ امری که هزینههای برخی از این مدارس را تأمین میکند و آموزشوپرورش نواحی نیز در جریان این سازوکار غیررسمی است. در …
Read More »بحران انسانی در افغانستان؛ فریادی خاموش از دل خاک سرد
«افغانستان امروز به یک فریاد بزرگ نیاز دارد؛ فریادی که نه تنها از دل این سرزمین برآید، بلکه باید در سطح جهانی شنیده شود.» افغانستان، کشوری که روزگاری با فرهنگ غنی و تاریخ عظیم خود در دل آسیا میدرخشید، امروز در تاریکی بحرانهای انسانی و اجتماعی غرق شده است. میلیونها افغان با چشمانی پر از امید و قلبهایی پر از درد، روز به روز درگیر مصائب بزرگتری میشوند. بحران انسانیای …
Read More »
روند فکری انقلاب سبز جنبش اجتماعی، فرهنگی و سیاسی «روند فکری انقلاب سبز»