بیانیه روند فکری انقلاب سبز افغانستان به مناسبت پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت

بسم‌الله الرحمن الرحیم

بسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاكَ نَسْتَعِینُ

پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت می‌گذرد؛ پنج سالی که برای مردم افغانستان با محرومیت، انحصار سیاسی، رکود اقتصادی، محدودیت‌های گسترده اجتماعی و حذف بخش بزرگی از جامعه از عرصه عمومی همراه بوده است. امروز میلیون‌ها شهروند افغانستان با فقر، بیکاری، مهاجرت و ناامیدی از آینده و بی‌نقشی در سرنوشت سیاسی کشور روبه‌رو هستند.

طالبان در زمان بازگشت به قدرت وعده تأمین امنیت، ایجاد ثبات، مبارزه با فساد و تشکیل حکومتی مسئول را مطرح کردند؛ اما تجربه پنج سال گذشته نشان داده است که ساختار کنونی بر مشارکت و رضایت عمومی استوار نیست و با تمرکز قدرت، حذف سیاسی و محدودکردن فضای عمومی همراه شده است.

محرومیت زنان و دختران از حقوق اساسی، محدودیت آزادی‌های مدنی، حذف نهادهای انتخابی و بی‌توجهی به تنوع قومی، مذهبی و فرهنگی افغانستان، در کنار مشکلات اقتصادی، فقر و کاهش فرصت‌های شغلی، چشم‌انداز آینده کشور را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است.

اما مسئله افغانستان تنها نقد طالبان نیست. پرسش اساسی این است:

افغانستان پس از طالبان چگونه باید ساخته شود؟

تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که تغییر یک حکومت، بدون طرح روشن برای آینده، الزاماً به آزادی، عدالت و ثبات منجر نمی‌شود. افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگر به یک بدیل سیاسی مشروع، ملی و فراگیر نیاز دارد؛ بدیلی که نه بازگشت به انحصارهای گذشته باشد و نه تکرار چرخه خشونت و جنگ.

روند فکری انقلاب سبز افغانستان باور دارد که نظام آینده کشور باید بر اصول زیر استوار باشد:

• حاکمیت مردم از طریق انتخابات آزاد، شفاف و منظم؛
• برابری همه شهروندان در برابر قانون، بدون تبعیض؛
• تأمین حقوق و آزادی‌های اساسی شهروندان؛
• مشارکت عادلانه همه اقوام و اقشار جامعه در ساختار قدرت؛
• شایسته‌سالاری، مبارزه با فساد و پاسخگویی مسئولان؛
• حاکمیت قانون و تضمین عدالت؛
• حفظ استقلال، تمامیت ارضی و منافع ملی افغانستان؛
• توسعه اقتصادی، عدالت اجتماعی و فرصت برابر برای همه شهروندان.

ما معتقدیم آینده افغانستان باید از مسیر یک توافق ملی و پروژه‌ای سیاسی، فراگیر و مردم‌محور ساخته شود؛ پروژه‌ای که بتواند اعتماد عمومی را جلب کند و نیروهای سیاسی، اجتماعی، فکری و مدنی کشور را حول یک چشم‌انداز مشترک گردهم آورد.

ما باور داریم که پیش از هر اقدام سیاسی، باید درباره مقصد مشترک توافق شود. ابتدا باید خط سیاسی و چشم‌انداز آینده روشن گردد، سپس ساختارهای لازم برای تحقق آن شکل بگیرد و در نهایت درباره شیوه‌های انتقال سیاسی تصمیم‌گیری شود.

از همین رو، از نخبگان، جوانان، فعالان سیاسی، شخصیت‌های ملی و همه نیروهای دلسوز افغانستان می‌خواهیم که از پراکندگی، رقابت‌های شخصی و نگاه‌های کوتاه‌مدت عبور کرده و برای شکل‌دادن به یک بدیل سیاسی ملی و مردمی همکاری کنند.

افغانستان به حکومتی نیاز دارد که مشروعیت خود را از مردم بگیرد، نه از زور؛ حقوق شهروندان را تضمین کند، نه محدود؛ وحدت ملی را تقویت کند، نه تضعیف؛ و زمینه توسعه، عدالت و پیشرفت را برای همه شهروندان فراهم سازد.

پنج سال گذشته، تجربه حکومت طالبان را در برابر مردم افغانستان قرار داده است. اکنون ساختن یک بدیل سیاسی مشروع، فراگیر و مبتنی بر اراده مردم، نه یک انتخاب، بلکه یک نیاز اساسی برای آینده افغانستان است.

روند فکری انقلاب سبز افغانستان