از تأیید تا نقد سازنده
آیا حمایت از یک طرح، به معنای پایان پرسشگری است؟
قسمت اول
نویسنده:سید مصطفی حسینی
تأیید پنج‌گانه موسوی از سوی استاد عادلی، بدون تردید ارزشمند است. هر حرکت فکری برای آغاز شدن به اعتماد و حمایت اولیه نیاز دارد. اما حمایت از یک ایده نباید به معنای پایان نقد آن باشد.
برعکس، هرچه یک ایده مهم‌تر باشد، نیاز آن به نقد جدی‌تر است.
تجربه جوامع مختلف نشان داده است که بسیاری از حرکت های اجتماعی نه به دلیل ضعف ایده اولیه، بلکه به دلیل ناتوانی در اصلاح و باز اندیشی آن شکست خورده‌اند.
از این منظر، پنج‌گانه موسوی را باید یک «نقطه آغاز» دانست، نه یک نسخه نهایی.
یکی از مهم‌ترین پرسش ها در باره طرح پیشنهادی، ساختار «گسترده و شورایی» است. اصل شورایی بودن می‌تواند مشارکت را افزایش دهد، اما هنوز باید روشن شود که این شورا چگونه تشکیل می‌شود، چه کسانی حق نمایندگی دارند، اعضا چگونه انتخاب می‌شوند، مدت مسئولیت آنان چقدر است، تصمیم گیری چگونه انجام می‌شود و چه ساز و کاری برای پاسخ‌گویی آنان به جامعه وجود دارد.
این پرسش ها، جزئیات اداری نیستند؛ اساس مشروعیت یک نهاد را تشکیل می‌دهند.
از سوی دیگر، اگر هدف ایجاد یک ظرفیت سیاسی برای سادات است، باید نسبت این ظرفیت با دیگر اقوام و جریان های افغانستان نیز روشن باشد. دفاع از حقوق سادات نباید در برابر حقوق دیگر شهروندان تعریف شود.
مطالبه عدالت برای یک جامعه زمانی نیرومندتر می‌شود که همزمان مدافع عدالت برای همه باشد.
مسئله دیگر، خطر بازگشت به شخصیت محوری است.
اگر از شخصیت پرستی انتقاد می‌کنیم، نباید یک فرد یا حتی یک طرح را چنان برجسته کنیم که همه امید ها و تصمیم ها حول آن متمرکز شود.
جامعه سادات به «منجی» نیاز ندارد؛ به نهاد نیاز دارد.
به چهره‌ای که برای مدتی سخن بگوید نیاز ندارد؛ به ساز و کاری که برای نسل ها کار کند نیاز دارد.
بنابراین، تأیید واقعی یک طرح، نه سکوت در برابر آن، مشارکت در اصلاح و تکمیل آن است.
تأیید باید آغاز گفت‌وگو باشد، نه پایان آن.
ادامه دارد
